Blog · Opublikowano · Zaktualizowano
Fine-tuning, RAG czy trening własnego modelu?
Krótka odpowiedź
RAG dostarcza modelowi aktualną wiedzę przy każdym pytaniu, fine-tuning uczy zachowania na przykładach, a mały model wystarcza do wyboru kategorii. Najpierw zapisz, jaki błąd popełnia gotowy model: stary regulamin to problem źródła, a zły dział to problem zachowania. W scenariuszu na 1 000 zgłoszeniach miesięcznie RAG z aktualnym regulaminem obniża błędy z 15% do 7%, a fine-tuning do 3%, co razem oszczędza 12 godzin poprawek, czyli 797 zł miesięcznie.
Jak pracujemySzczegóły ↓
- 01Rozmowa30 min z inżynierem, 0 zł
- 02Prototypdziałający system na Twoim procesie i Twoich danych, 0 zł
- 03Wdrożeniecel i stała cena w umowie, 50% przy podpisaniu
- 04Odbiór50% po osiągnięciu celu
- model na Twoim serwerze albo w chmurze w UE
- wycena po analizie
- ta sama praca w aplikacji z modelem w chmurze UE
- od 12 500 zł
- analiza zadania, danych i sprzętu
- 0 zł
Należymy do programów partnerskich OpenAI i Anthropic, twórców ChatGPT i Claude, i uczymy się z ich oficjalnych kursów. Co to znaczy ↓
Autor: Syntalith · 3 min czytania
Statystyki
Dostosowanie modeli: statystyki 2026
12 godz.
miesięcznie mniej poprawek przy 1 000 zgłoszeniach: RAG z aktualnym regulaminem obniża błędy z 15% do 7%, fine-tuning do 3%, przy 6 min na poprawkę. Scenariusz.
49%
Według Anthropic (2024) połączenie kontekstowych osadzeń i wyszukiwania BM25 zmniejszyło liczbę nieudanych wyszukiwań o 49%, a z rerankingiem o 67%.
11 z 13
Według badania NoLiMa (2025) przy 32 tys. tokenów kontekstu 11 z 13 modeli spada poniżej połowy skuteczności, którą mają przy krótkim kontekście.
14–56%
Według Anthropic (2025) w badaniach z grupą kontrolną AI skracała czas zadań o 14 do 56%.
Źródło: Anthropic, Estimating AI productivity gains (2025) ↗
48%
Według Komisji Europejskiej (2026) 48% małych i średnich firm w UE wskazuje brak wiedzy jako barierę dla AI.
Źródło: Komisja Europejska, Flash Eurobarometer 578 (2026) ↗
Dane sprawdzone: 22 października 2026
Dwa błędy, które wyglądają podobnie
Model odpowiada według starego regulaminu. Albo zna regulamin, ale uparcie przypisuje reklamacje do niewłaściwego działu. Dla użytkownika oba błędy wyglądają podobnie, ale pierwszy dotyczy źródła wiedzy, a drugi sposobu działania. RAG łączy wyszukiwanie z generowaniem: aplikacja znajduje fragmenty dokumentów i przekazuje je modelowi z pytaniem, a wagi modelu się nie zmieniają. Sprawdza się przy regulaminach, kartach produktów i procedurach, ale wynik zależy od wyszukiwarki, więc wyszukiwanie i odpowiedź oceniasz osobno.
W nadzorowanym dostrajaniu pokazujesz wejście i oczekiwany wynik: dla zgłoszenia dział, priorytet i powód eskalacji. LoRA uczy dodatkowe macierze przy zamrożonych wagach bazowych, a QLoRA łączy to ze skwantyzowanym modelem bazowym, co ogranicza zasoby. Wiedzę, którą trzeba często aktualizować albo usuwać, łatwiej kontrolować w oddzielnym źródle niż w wagach.
- 01Błądpowtarzalny błąd gotowego modelu z oczekiwanym wynikiem
- 02Przykładyprawdziwe przypadki, także rzadkie i niejednoznaczne
- 03Oznaczeniauzgodnione reguły, sprzeczności rozstrzygnięte przed uczeniem
- 04Podziałtrening, walidacja i ocena końcowa według sprawy
- 05Porównaniemodel bazowy, poprawiona instrukcja i wariant dostrojony
Ile daje prostsza zmiana, a ile trening
- Dziś: 15% błędów × 1 000 × 6 min
- 15 godz. (997 zł)
- Po zmianie bez treningu (RAG z aktualnym regulaminem): 7%
- 7 godz. (465 zł)
- Po fine-tuningu: 3%
- 3 godz. (199 zł)
- Prostsza zmiana daje 8 godz., fine-tuning dokłada 4 godz. (266 zł) miesięcznie
Fine-tuning porównujesz z kosztem przykładów, uczenia i ponownej oceny
Udziały błędów i czas poprawki to założenia scenariusza, które mierzymy na przypadkach klienta niewykorzystanych do uczenia. Godzina pracy 66,45 zł to przeciętne wynagrodzenie według GUS z września 2026 r. z kosztami pracodawcy, 168 godz. w miesiącu.
W tym rachunku RAG z aktualnym regulaminem daje większość efektu za ułamek kosztu. Trening ma sens przy większej skali albo gdy pozostałe błędy są kosztowne. Według Anthropic (2024) połączenie kontekstowych osadzeń, wyszukiwania BM25 i rerankingu zmniejszyło liczbę nieudanych wyszukiwań o 67%. Przy błędzie źródła wiedzy taka zmiana wyszukiwania daje zwykle więcej niż dostrajanie modelu.
- Przypadki oceny oddzielone od przykładów do uczenia
- Ten sam zbiór dla obecnego modelu, prostszej zmiany i modelu dostosowanego
- Rozstrzygnięcia przygotowane przez osoby, które dziś poprawiają wyniki
- Błędy liczone osobno dla każdego rodzaju pomyłki
- Plan ponownej oceny po zmianie modelu bazowego albo procesu
Zbiór przykładów do uczenia trzeba utrzymywać: gdy zmienia się proces, nazewnictwo albo model bazowy, ocenę powtarza się na tym samym zbiorze testowym. Ten koszt wpisujemy do wyceny razem z samym uczeniem.
Kiedy wystarczy mały model
Wybór jednego z kilkunastu działów obsłuży klasyfikator, model osadzeń albo niewielki model decyzyjny: potrzebna jest kategoria, a swobodny tekst tylko wydłuża czas. Kierunek pokazują modele inspirowane Jev, które porównujesz z prostą regułą. Trening od zera to szersza odpowiedzialność za dane i koszt obliczeń i może mieć sens dla małego, ściśle określonego modelu, a budowa ogólnego modelu językowego wymaga osobnego uzasadnienia. Powiązane wiadomości z jednej sprawy zostają w tej samej części podziału: pięć wiadomości o jednej reklamacji rozrzuconych między trening i test daje zawyżony wynik.
Model nie zna aktualnej wiedzy
RAG z wersjami dokumentów
aplikacja od 12 500 zł
Model myli firmową taksonomię albo format
fine-tuning LoRA na przykładach
wycena po porównaniu
Wybór kategorii z kilkunastu
mały model albo klasyfikator
wycena po porównaniu
Od czego zacząć
Przed zleceniem ustal koszt oznaczeń, porównania wariantów i ponownej oceny po aktualizacji modelu bazowego, bo technika LoRA sama nie określa ceny projektu ani przydatności. Dostosowanie modeli prowadzimy w ramach prywatnych modeli LLM, a aplikację, w której pracownik widzi wynik obok źródła, w ramach aplikacji AI. Na bezpłatną analizę wystarczy kilka przykładów błędu, który wraca, i opis, kto go dziś poprawia.
Przykład z liczbami · Scenariusz
Ile kosztuje Cię dziś szukanie w dokumentach
Ten sam rachunek robimy na bezpłatnej analizie dla Twojego procesu.
6 645 zł
miesięcznie kosztuje praca przy 600 pytaniach
Zwrot wersji w chmurze UE: 2,2 mies.
10 min na znalezienie instrukcji i sprawdzanie w 15% dawnego czasu to nasze założenia. Godzina pracy 66,45 zł to nasze wyliczenie z przeciętnego wynagrodzenia według GUS z września 2026 r. (9 266,48 zł) z kosztami pracodawcy, 168 h w miesiącu. Koszt modelu: Claude Sonnet 5.5, około 6 000 + 500 tokenów na odpowiedź w wersji w chmurze w UE, kurs NBP 3,8889 zł z 21 października 2026 r. Zwrot liczymy dla aplikacji z modelem w chmurze w UE (od 12 500 zł netto). Model na Twoim serwerze wyceniamy po rozmowie, a koszt pracy ludzi jest ten sam.
Zobacz pełny rachunek →